(ຂໍອະໄພເຈົ້າຂອງພາບປະກອບ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຂໍອະນຸຍາດກ່ອນເອົາລົງ ຖ້າຜິດພາດປະການໃດກໍຂໍໄດ້ແຈ້ງບອກ ແລ້ວຈະລົບອອກ. ສຳລັບຂໍ້ມູນລຸ່ມນີ້ ແມ່ນຄັດມາຈາກປຶ້ມ “ ໂຫຣາສາດລາວ ” ພາກປະຕິທິນ ເຊິ່ງ ຮຽບຮຽງໂດຍ: ມະຫາສີລາ ວິຣະວົງ ພິມປິ ຄ.ສ ໑໙໗໐)
ນິທານກ່ຽວກັບນາງສັງຂານ(ບຸນປີໃຫມ່ລາວ)
ແຕ່ກີ້ແຕ່ກ່ອນ ມີເສດຖີຄົນໜຶ່ງ ມີແຕ່ເງິນແຕ່ບໍ່ມີລູກ ຕັ້ງເຮືອນຢູ່ໃກ້ກັບນັກເລງຂີ້ເຫຼົ້າທີ່ມີລູກສອງຄົນ ມື້ໜຶ່ງນັກເລງຂີ້ເຫຼົ້າເວົ້າໃຫ້ເສດຖີ ຈົນເສດຖີນ້ອຍໃຈ ຈຶ່ງໄດ້ບວງສວງພະອາທິດ, ພະຈັນໂດຍຕັ້ງ ຈິດອະທິຖານຂໍລູກດົນກວ່າສາມປີກໍຂາດວີ່ແວວທີ່ຈະມີລູກ. ຢູ່ມາມື້ໜຶ່ງພໍເຖິງໃນໄລຍະທີ່ພະອາ ທິດ ຍົກຂຶ້ນສູ່ລາສີເມດ ເສດຖີໄດ້ພາບໍລິວານໄປຍັງຕົ້ນໄຮແຄມນ້ຳ ພໍເຖິງກໍໄດ້ເອົາເຂົ້າສານລົງລ້າງໃນນ້ຳເຈັດເທື່ອ ແລ້ວຫຸງບູຊາອະທິຖານຂໍລູກກັບລຸກຂະເທວະດາໃນຕົ້ນໄຮນັ້ນ ລຸກຂະເທວະດາເຫັນໃຈເສດຖີ ຈຶ່ງເຫາະໄປທູນພະຍາອິນ ບໍ່ຊ້າພະຍາອິນກໍມີເມດຕາປະທານໃຫ້ເທພະບຸດອົງໜຶ່ງຊື່ວ່າ "ທຳມະບານ" ລົງໄປປະຕິສົນທິເພື່ອເປັນລູກຂອງເສດຖີ ຫລັງຈາກໄດ້ລູກຊາຍ ເສດຖີຄົນນັ້ນກໍໄດ້ປຸກປາສາດໄວ້ໃຕ້ຕົ້ນໄຮໃຫ້ກຸມານ ຫລື "ທຳມະບານ" ນີ້ຢູ່ອາໄສ.
ຕໍ່ມາເມື່ອທຳມະບານກຸມານໃຫຍ່ຂຶ້ນ ກໍໄດ້ຮຽນຮູ້ພາສານົກ ແລະ ຮຽນຈົບໄຕເພດ ເມື່ອອາຍຸໄດ້ເຈັດປີ ໄດ້ເປັນອາຈານໄລ່ມື້ໄລ່ວັນມຸງຄຸນຕ່າງໆ ແກ່ຄົນທັງຫລາຍ. ຢູ່ມາມື້ໜຶ່ງ ທ້າວກະບິນລະພົມ(ພະຍາພົມ) ໄດ້ລົງມາຖາມບັນຫາທ້າກັບທຳມະບານກຸມານ 3 ຂໍ້ ຖ້າທຳມະບານກຸມານຕອບໄດ້ກໍຈະຕັດສຽນ(ຫົວ)ບູຊາ ແຕ່ຖ້າຕອບບໍ່ໄດ້ຈະຕັດຫົວທຳມະບານກຸມານຖິ້ມ. ທ້າວກະບິນລະພົມ ຖາມທຳມະບານກຸມານວ່າ: “ ຕອນເຊົ້າລາສີຢູ່ທີ່ໃດ ຕອນທ່ຽງລາສີຢູ່ທີ່ໃດ ແລະຕອນຄ່ຳລາສີຢູ່ທີ່ ໃດ ” "ທຳມະບານ" ບໍ່ສາມາດຕອບໄດ້ທັນທີ ຈຶ່ງຂໍເວລາກັບທ້າວກະບິນລະພົມເປັນ 7 ມື້ ເພື່ອໄປຄົ້ນຄວ້າຫາຄຳຕອບ ຝ່າຍທ້າວກະບິນລະພົມກໍບອກວ່າໄດ້….
ນັບແຕ່ມື້ທີ່ຮັບຕຳທ້າຕອບບັນຫາກັບທ້າວ ກະບິນລະພົມ ເປັນຕົ້ນມາ ທ້າວ ທໍາມະບານກຸມານ ກໍພະຍາຍາມຄິດຄົ້ນຫາຄຳຕອບ ຈົນເວລາລ່ວງເຂົ້າວັນທີ່ 6 ກໍຍັງຊອກຫາຄໍາຕອບບໍ່ໄດ້ ອັນເປັນສາ ເຫດເຮັດໃຫ້ ທໍາມະບານກຸມມານ ຈໍາຕ້ອງລົງຈາກປາສາດເຂົ້າປ່າມານອນຢູ່ໃຕ້ຕົ້ນຕານ ເຂົາຄິດວ່າ: ຄັນຊິຕາຍກໍຂໍຕາຍໃນທີ່ລັບຍັງດີກວ່າໄປຕາຍດ້ວຍອາຍາຂອງ ທ້າວ ກະບິນລະພົມ. ໃນເວລາທີ່ ທ້າວ ທໍາມະບານກຸມມານນອນອີງຕົ້ນຕານຢູ່ນັ້ນ ບັງເອີນເທິງຕົ້ນໄມ້ມີນົກແຮ້ງ 2 ຕົວຜົວເມຍໄດ້ເຮັດຮັງຢູ່ ເຊິ່ງພວກເຂົາກໍາລັງສົນທະນາກັນເລື່ອງຊອກຢູ່ຫາກິນ, ແຮ້ງໂຕເປັນ ເມຍໄດ້ຖາມຜົວວ່າ: ມື້ອື່ນນີ້ເຮົາຈະໄປຫາອາຫານຢູ່ໃສດີ? ຝ່າຍຜົວກໍຕອບນາງແຮ້ງວ່າ: ບໍ່ຕ້ອງຄິດຍາກ ແລະ ບໍ່ຕ້ອງເສຍແຮງໄປ ຫາກິນບ່ອນອື່ນບ່ອນໄກດອກ, ເຮົາຈະໄປກິນສົບທຳມະບານກຸມານ ຊຶ່ງທ້າວກະບິນລະພົມຈະຂ້າຖິ້ມ ຍ້ອນແກ້ບັນຫາບໍ່ໄດ້. ນາງນົກຈຶ່ງຖາມວ່າ: ທໍາມະບານກຸມມານ ເປັນຄົນທີ່ສະຫລາດ ຮູ້ໄດ້ທຸກໄຕຼເພດ ຄືຊິມາຕອບບໍ່ໄດ້ ຄຳຖາມທີ່ທ້າວກະບິນລະພົມຖາມຄືຫຍັງ?. ຈາກນັ້ນແຮ້ງທີ່ເປັນຜົວກໍເລົ່າໃຫ້ຟັງ ສ່ວນຄໍາຖາມທີ່ ທໍາມະບານກຸມມານ ບໍ່ສາມາດຕອບໄດ້ ນັ້ນມັນມີຄໍາຕອບດັ່ງນີ້: ຕອນເຊົ້າ ລາສີຈະຢູ່ທີ່ໜ້າ ຄົນຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງໜ້າທຸກໆເຊົ້າ ຕອນທ່ຽງ ລາສີຈະຢູ່ທີ່ໜ້າເອິກ ຄົນຈຶ່ງອາບນ້ຳແລະເອົາເຄື່ອງຫອມປະພົມທີ່ໜ້າເອິກ ສ່ວນຕອນຄ່ຳ ລາສີຈະຢູ່ທີ່ຕີນ ຄົນເຮົາຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງຕີນກ່ອນເຂົ້ານອນ. ພໍໄດ້ຍິນຄໍາຕອບຈາກແຮ້ງ ທຳມະບານກຸມານ ສຸດແສນດີໃຈ ຟ້າວລຸກຍ່າງກັບປາສາດຂອງຕົນ ເອງ ແລະ ຈົດຈຳຄຳຕອບນັ້ນໄວ້.
ພໍເຖິງຮຸ່ງເຊົ້າມື້ຕໍ່ມາ ເຊິ່ງເປັນມື້ນັດໝາຍກັນແລ້ວ ທ້າວກະບິນລະພົມກໍມາຕາມສັນຍາທີ່ໃຫ້ໄວ້ທຸກປະການ, ທຳມະບານກຸມານ ຈຶ່ງເອົາຄຳຕອບທີ່ໄດ້ຍິນຈາກນົກແຮ້ງນັ້ນໄປຕອບຄໍາຖາມຂອງ ທ້າວ ກະບິນລະພົມ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ທ້າວທຳມະບານກຸມານຕອບຖືກ ແລະ ເປັນຝ່າຍຊະນະ ສ່ວນທ້າວ ກະບິນລະພົມ ຈຳເປັນຕ້ອງຕັດຫົວຕົວເອງຕາມທີ່ໄດ້ສັນຍາເອົາໄວ້.
ກ່ອນຈະຕັດຫົວຂອງ ທ້າວ ກະລິນລະພົມນັ້ນລາວໄດ້ເອີ້ນລູກສາວທັງເຈັດ(7)ມາລວມພ້ອມໆ ກັນແລ້ວບອກວ່າ: ພໍ່ຈະຕັດສຽນ(ຫົວ)ບູຊາທຳມະບານກຸມານຕາມທີ່ໄດ້ພະນັນກັນ. ແຕ່ຖ້າຕັດແລ້ວ ຫາກຫົວພໍ່ຕົກໃສ່ແຜ່ນດິນ ກໍຈະເກີດໄຟມະໄລກັນໄໝ້ໂລກ, ຖ້າໂຍນຂຶ້ນໄປເທິງອາກາດຈະເຮັດໃຫ້ ແຫ້ງແລ້ງ ຟ້າຝົນຊົນລະທາກໍຈະບໍ່ຕົກ ແຕ່ຖ້າຈະຖິ້ມລົງມະຫາສະໝຸດ ນ້ຳກໍຈະເຫືອດແຫ້ງ. ດັ່ງນັ້ນຂໍ ໃຫ້ທິດາທັງເຈັດນຳພານມາຮອງຮັບໄວ້ແລ້ວໃຫ້ ນາງ ທຸງສະເທວີ ຜູ້ເປັນທິດາອົງໃຫຍ່ ນໍາເອົາສຽນ(ຫົວ) ຂອງພໍ່ນີ້ວຽນຂວາຮອບພູເຂົາພະສຸເມນ ແລ້ວຈຶ່ງນໍາໄປເກັບຮັກສາໄວ້ໃນຖ້ຳຄັນທຸລີໃນພູເຂົາໄກລາດ ພໍເຖິງຂວບປີ ແມ່ນໃຫ້ນຳເອົາຫົວພໍ່ອອກມາຫົດສົງ ໂດຍຜັດປ່ຽນກັນຕາມວັນເວລາ ຫລື ຕາມ ວັນມະຫາສົງການ ຫາກວ່າ:
1) ມື້ມະຫາສົງການ(ສັງຂານລ່ວງ)ໄປວັນອາທິດ ແມ່ນນາງສັງຂານ ມີນາມ ທຸງສະເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກພິລາ ອາພອນແກ້ວປັດທະມະລາດ ພັກສາຫານອຸທຸມພອນ (ໝາກເດື່ອ) ພະຫັດຂວາຊົງກົງຈັກ ພະຫັດຊ້າຍຊົງສັງ(ຫອຍ)ສະເດັດມາເທິງຫລັງຄຸດ.
2) ຖ້າວັນຈັນເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ໂຄລາຄະເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກກາງຂອງ ອາພອນແກ້ວມຸກດາຫານ(ແກ້ວໝົ່ນ) ພັກສາຫານແມ່ນນໍ້ານົມ, ພະຫັດຂວາຊົງພະຂັນ(ດາບ ຫລື ງ້າວ) ພະຫັດຊ້າຍຊົງໄມ້ຄ້ອນເທົ້າ ສະເດັດມາເທິງຫລັງພະຍັກ(ເສືອໂຄ່ງ).
3) ຖ້າວັນອັງຄານເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ຣາກສະເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກບົວຫລວງ ອາພອນແກ້ວໂມລາ ພັກສາຫານເລືອດ ພະຫັດຂວາຊົງຕີສູນ(ເຫຼັກສາມແຫຼມ) ພະຫັດຊ້າຍຊົງທະນູ ສະເດັດມາເທິງຫລັງວະລາຫະ(ໝູ).
4) ຖ້າວັນພຸດເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ມົນທາເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກຈຳປາ ອາພອນແກ້ວໄພທູນ ພັກສາຫານນົມເນີຍ ພະຫັດຂວາຊົງເຂັມ ພະຫັດຊ້າຍຊົງໄມ້ເທົ້າ ສະເດັດມາເທິງຫລັງຄັດລະພະ(ລາ).
5) ຖ້າວັນພະຫັດ ເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ກິລິນີເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກມົນທາ ອາພອນແກ້ວມໍລະກົດ ພັກສາຫານຖົ່ວງາ ພະຫັດຂວາຊົງຂໍຊ້າງ ພະຫັດຊ້າຍຊົງປືນ ສະເດັດມາເທິງຫລັງຄະສະສານ(ຊ້າງ).
6) ຖ້າວັນສຸກເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ກິມິທາເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກຈົງກົນນີ ອາພອນແກ້ວບຸດສະລາຄຳ ພັກສາຫານກ້ວຍນ້ຳ ພະຫັດຂວາຊົງຂັນ ພະຫັດຊ້າຍຊົງພິນ ສະເດັດມາເທິງຫລັງມະຫິງສາ (ຄວາຍ).
7) ຖ້າວັນເສົາເປັນມື້ມະຫາສົງການ ນາງສັງຂານ ມີນາມ ມະໂຫທອນເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກສາມຫາວ ອາພອນແກ້ວນິນລັດຕະນະ ພັກສາຫານເນື້ອຊາຍ ພະຫັດຂວາຊົງກົງຈັກ ພະຫັດຊ້າຍຊົງຕີສູນ ສະເດັດມາເທິງຫລັງມະຍຸລາ (ນົກຍູງ).
ປີນີ້ ນາງສັງຂານ ມີນາມວ່າ ໂຄລາຄະເທວີ ຊົງພາຫຸລັດທັດດອກກາງຂອງ ອາພອນແກ້ວມຸກດາຫານ(ແກ້ວໝົ່ນ) ພັກສາຫານແມ່ນນໍ້ານົມ, ພະຫັດຂວາຊົງພະຂັນ(ດາບ ຫລື ງ້າວ) ພະຫັດຊ້າຍຊົງໄມ້ຄ້ອນເທົ້າ ສະເດັດໄສຍາດ(ນອນ) ມາເທິງຫລັງພະຍັກ(ເສືອໂຄ່ງ)
(ຂອບໃຈທີ່ອ່ານ, ຂອບໃຈເຈົ້າຂອງຮູບພາບທຸກໆພາບ-ຈາກອິນເຕີເນັທ)
